بیماری هپاتیت B نوشته شده توسط ندا رحمانی منفرد
دسته: دفتر آموزش ، جذب و حفظ اهداکنندگان خون سالم نمایش از سه شنبه, 07 بهمن 1393 10:21 بازدید: 5243

ناقلين هپاتيت B

ويروس هپاتيت B ميتواند براي سالها بصورت نهفته در بدن باقي مانده و فقط در واقع بعنوان ناقل هپاتيت شناخته ميشود ناقل بيماري هپاتيت به كساني گفته ميشود كه ويروس هپاتيت B در خونشان بيش از شش ماه وجود داشته باشد حال عمومي خوب داشته و در بررسي آزمايشگاهي اختلال در كار كبد آنان مشاهده نشود در چنين شرايطي ويروس بصورت مسالمت آميز در بدن وجود دارد ولي به كبد آسيبي نمي رساند حدود 90% از ناقلين هپاتيت در جهان سوم و بيش از 75% آنان در آسيا زندگي مي كنند در ايران تعداد ناقلين 3% جمعيت گزارش شده است كه از مناطق با آلودگي متوسط جهان به شمار مي رود. خوشبختانه هپاتيت حاد بي در 90 تا 95% موارد بطور خودبخودي بهبود يافته و ويروس هپاتيت B نيز بصورت كامل از بدن دفع ميشود در 5 تا 10% موارد ويروس در بدن باقي مانده و حالت ناقل هپاتيت پيش مي آيد بنظر ميرسد ضعف دستگاه ايمني و نوع ويروس در اين رابطه دخالت داشته باشد وجود يك استعداد فاميلي در ايجاد حالت ناقل هپاتيت B وجود دارد ولي به نوع گروه خوني ارتباطي ندارد ناقلين هپاتيت B بايد به موارد زير توجه نمايند  :

1. براي بررسي كار كبد خود جهت معاينات و انجام آزمايشهاي خوني هر 6 ماه يكبار به پزشك مراجعه نمايند
2. كليه اعضاي خانواده (همسر، فرزندان و كساني كه در يك مكان با اين افراد زندگي ميكنند) بايد بر عليه هپاتيت
B
واكسينه شوند
3. در صورت مراجعه به دندانپزشك، آزمايشگاه، پزشك و اصولاً هر جاي ديگري كه خطر انتقال ويروس به ديگران وجود دارد حتماً او را از وجود ويروس هپاتيت در بدن خود آگاه نماييد.
4. مشروبات الكلي سبب تشديد بيماري ميشود جداً از مصرف آنها پرهيز نماييد.
5. از اهداي خون خودداري كنيد.
6. افراد چاق بايد تلاش نمايند تا اضافه وزن خود را كم كنند.
7. از وسايل و لوازم شخصي مثل مسواك، ريش تراش، حوله و غيره هرگز بصورت مشترك استفاده نكنيد.
8. ناقلين هپاتيت
B
نيز ميتوانند ازدواج كنند ولي همسر آنان بايد بر عليه اين بيماري واكسينه شده و از تاثير مثبت واكسن نيز بايد مطمئن شد خوشبختانه خطر انتقال عفونت در زندگي زناشويي سالم بسيار ضعيف است.
9. ضروري است كه تمام خانمهاي باردار از نظر هپاتيت
B
بررسي شوند تا در صورت كشف عفونت از انتقال بيماري به نوزاد پيشگيري شود.
10. بهتر است كه خانمهاي ناقل هپاتيت اگر به تعداد كافي فرزند دارند از حاملگي مجدد خودداري نمايند.
11. ناقلين هپاتيت ميتوانند مثل بقيه مردم زندگي كرده، ورزش كنند و هيچگونه محدوديتي در رژيم غذايي آنها وجود ندارد.
 

درمان و واکسن

درمان هپاتيت B امروزه داروهاي ضد ويروسي متعددي براي درمان هپاتيت مورد استفاده قرار ميگيرد كه مصرف آنها سبب بهبودي كامل بيماري هپاتيت و در برخي موارد پيشگيري از عوارض ناتوان كننده بيماري ميگردد اينترفرونها اثرات ضد ويروسي داشته و سبب تحريك سيستم دفاعي بدن ميشود با مصرف آلفا اينترفرون بدن در مقابله با عفونت ويروسي تقويت شده و تكثير ويروس در بدن كاهش مي يابد. از داروي آلفا اينترفرون در درمان بيماري هپاتيت مزمن بي به مقدار 5 تا 10 ميليون واحد سه بار در هفته (يا يك روز در ميان) بمدت 6 تا 12 ماه استفاده ميشود. مصرف اين دارو در مراحل پيشرفته بيماري كه با علائم تورم پا و تجمع آب در شكم مشخص ميشود توصيه نمي شود. اما جهت ناقلين هپاتيت B تا به امروز درماني ارائه نشده است و از آنجايي كه عملكرد كبد آنان خوب است نيازي به درمان نيز ندارند. مصرف ويتامينB6 طبق دستور پزشك ميتواند مفيد باشد.
واكسيناسيون
ابتلا به بيماري هپاتيت
B عواقب وخيمي را به دنبال دارد با توجه به درمان مشكل و پرهزينه آن مهمترين راه مقابله با اين بيماري پيشگيري از آن است بهترين راه مقابله با ابتلاء بيماري هپاتيت B تزريق واكسن آن است. واكسن هپاتيت B از ذرات سطح خارجي ويروس يا همان (HBs Ag ) ناقلين هپاتيت گرفته ميشود. ولي در حال حاضر با استفاده از علايم ژنتيك نيز ساخته ميشود. اين واكسن كاملاً بي خطر است تزريق واكسن هپاتيت B
معمولاً در سه نوبت و به فواصل 1 ماه و 6 ماه پس از اولين تزريق ميباشد مقدار تزريق شده در هر نوبت يك ميلي ليتر در بزرگسالان و نيم ميلي ليتر در نوزادان و اطفال است تزريق واكسن بايد عضلاني و حتماً در عضله بازو صورت گيرد.
 

راههاي انتقال ويروس

ويروس هپاتيت B از سه راه اصلي منتقل مي شود  :
1. انتقال از راه خون و فرآورده هاي خوني:
تزريق خون آلوده به ويروس، تزريق فرآورده هاي خوني آلوده، استفاده از سرنگ مشترك جهت تزريق، خالكوبي و تاتو كردن، يا سوراخ كردن گوش با وسايل آلوده، استفاده از مسواك يا تيغ ريش تراشي كه ميتواند آلوده به خون باشد و فرو رفتن اتفاقي سوزن آلوده به ويروس در بدن.
2. انتقال از طريق مادر آلوده به نوزاد:
اين راه مهمترين راه انتقال بيماري در ايران است. به همين دليل به دنبال شناسايي يك مورد در خانواده تعداد قابل توجهي از خواهر و برادران فرد مبتلا نيز شناسايي ميشوند.
3. انتقال از راه جنسي:
ويروس هپاتيت
B در ترشحات بدن از قبيل بزاق، مايع مني، و ترشحات مهبل ، وجود دارد. عدم رعايت اصول صحيح فعاليت جنسي و يا بي بند و باري جنسي ميتواند موجب انتقال هپاتيت B شود لازم بذكر است ويروس هپاتيت B
در اثر برخوردهاي ساده روزانه مانند صحبت كردن، دست دادن، بوسيدن، در آغوش گرفتن يا در مكانهايي مانند استخرها منتقل نمي شود.
4. انتقال در بين اعضاي خانواده:
اگر در خانواده يك فرد ناقل هپاتيت وجود داشته باشد امكان انتقال بيماري به ساير افراد خانواده وجود دارد ولي اين امر نياز به تماس مداوم و طولاني دارد و نحوه انتقال از طريق ورود خون فرد ناقل هپاتيت به مخاط و يا خون فرد سالم است. مثلاً با عطسه كردن ذرات دهان فرد آلوده به چشمان افراد سالم ميتواند سبب انتقال بيماري شود و به همين دليل هنگام عطسه كردن بايد مقابل دهان با دستمال پوشانده شود.
 

راههاي پيشگيري

1. از تماس با خون آلوده خودداري نماييد.
2. از لوازم شخصي مانند ريش تراش، تيغ، ناخن گير حوله و
به طور مشترك استفاده نكنيد.
3. از حجامت، خالكوبي، سوراخ كردن گوش و طب سوزني با روشهاي غير بهداشتي خودداري كنيد.
4. با واكسيناسيون بموقع از ابتلاي كودك خود به هپاتيت جلوگيري نماييد.
5. در صورتي كه در خانواده شما فرد مبتلا به هپاتيت وجود دارد حتماً افراد خانواده را واكسينه نماييد.
6. مبتلايان به هپاتيت ب براي درمان و كنترل بيماري خود به پزشك متخصص مراجعه نمايند.
7. خانمهائي كه در زمان ازدواج واكسن هپاتيت ب نزده
¬
اند و قصد دارند باردار شوند، از پزشك خود در خواست نمايند تا وجود آلودگي با ويروس هپاتيت را در آنها بررسي نمايد و در صورت آلوده بودن مادر، با تزريق واكسن و ايمونوگلوبولين اختصاصي از سرايت اين ويروس به نوزاد پيشگيري كنند.
8. اگر شما آلوده به اين ويروس ميباشيد از اهداي خون خودداري كنيد و وسايل شخصي خود را در اختيار ديگران قرار ندهيد.
9. هنگام مراجعه به آزمايشگاهها، دندانپزشكي و در هنگام تزريقات و هرجائي كه امكان تماس با خون شما وجود دارد آنان را از آلودگي خود مطلع نمائيد.

سرانجام ناقلين بيماري

در اكثر موارد شواهدي دال بر تخريب و التهاب سلولهاي كبدي ديده نمي شود گاهي ويروس همچنان در حالت نهفته تا آخر عمر باقي مي ماند از هر صد نفري كه به اين حالت مبتلا هستند ساليانه يك نفر در ايران ويروس را از بدن خود پاك كرده و آزمايش (HBs Ag ) منفي ميشود ولي ممكن است 2 تا 3 نفر از اين افراد در عرض چند سال دچار عود بيماري شده و به اصطلاح فعاليت ويروس در بدن آنها مجدداً از سر گرفته شود به همين دليل است كه به حاملين هپاتيت B توصيه مي شود تا جهت معاينه انجام آزمايشهاي كبدي و بررسي وضعشان هر 6 ماه يكمرتبه به پزشك معالج مراجعه نمايند. طبق بررسيهاي انجام شده در مدت 10 سال از هر 100 نفر تنها 5 نفر از (HBs Ag ) منفي مي شوند.

علايم و نشانه هاي بيماري

بيماري هپاتيت B ميتواند بدون علامت باشد و يا علائمي بسيار شديد همراه با درگيري شديد كبدي ايجاد كند معمولاً پس از ورود ويروس به بدن فرد پس از يك دوره نهفتگي علائمي شبيه سرماخوردگي مثل ضعف، خستگي، احساس كسالت، بي اشتهايي، تب، درد عضلات التهاب مفاصل و بثورات پوست ممكن است ايجاد شود پس از مدتي مرحله دوم علائم بصورت بروز زردي و بهبود علائم مقدماتي بهمراه تيره رنگ شدن ادرار يا كمرنگ شدن مدفوع بروز مي كند بعد از اين مرحله بيمار وارد مرحله نگاهت ميشود معمولاً كودكان علائم خفيفتري را بروز ميدهند و بيشتر بدون علامت هستند بسياري از مبتلايان به اين بيماري علائمي دال بر بروز زردي و يرقان از خود بروز نمي نمايند علت آن ابتلا در دوران نوزادي و كودكي است كه اغلب بدون علامت است.

مشخصات ويروس

ويروس هپاتيت B عامل بروز بيماري هپاتيت B در انسان است اين ويروس در كبد انسان جايگزين شده و تكثير مي نمايد. مواد توليد شده توسط اين ويروسها به گردش خون مي ريزند، اندازه اين ويروس 42 نانومتر است بخش فعال ويروس در قسمت مركزي آن قرار دارد آنتي ژن استراليايي يا همان آنتي ژن سطحي ويروس هپاتيت HBs Ag) B ) در سطح ويروس قرار گرفته است اين ويروس با ورود به درون سلولهاي كبدي آنها را وادار به توليد ويروسهاي مشابه خود مي كند و ويروس به صورت كامل از درون سلول كبدي خارج شده و وارد جريان خون مي شود هر كسي كه اين ذرات سطحي كوچك (HBs Ag ) در خون او وجود داشته باشد فرد آلوده تلقي ميشود انجام آزمايشات خوني حساس تكثير ويروس در بدن را مشخص مي نمايد طبق آخرين گزارشات سازمان بهداشت جهاني حدود 400 ميليون نفر در سراسر جهان حامل ويروس هپاتيت B هستند اين بيماري پس از بيماريهاي سل و مالاريا شايعترين بيماري عفوني و مسري است سالانه حدود 50 ميليون نفر به تعداد افراد آلوده به اين ويروس در دنيا افزوده مي شود بيشتر مبتلايان در كشور پهناور چين و تايوان به سر مي برد شيوع ناقلين هپاتيت B در جامعه ايراني حدود سه درصد افراد جامعه يا قريب به 2 ميليون نفر است. در محيط خارج از بدن انسان ويروس هپاتيت B در برابر حرارت، رطوبت و عوامل شيميايي بسيار مقاوم است. اين ويروس در حرارت 20- درجه تا 15 سال و در حرارت اتاق تا 6 ماه و در يك ليوان خشك تا 4 هفته زنده مي ماند ولي پس از جوشاندن در 100 درجه سانتيگراد بمدت 5 دقيقه از بين مي رود اين ويروس با مواد ضد عفوني كننده نظير گلوتارآلدئيد، كلروفرم و فرمالين يك در چهار هزار از بين مي رود.